Wszystko, co trzeba wiedzieć o kaszlu mokrym

Wszystko co trzeba wiedzieć o kaszlu mokrym (1)

Kaszel mokry, nazywany również produktywnym lub wilgotnym, to jeden z najczęstszych objawów infekcji dróg oddechowych. Jego wystąpienie najczęściej poprzedza kaszel suchy. Cechą charakterystyczną produktywnego kaszlu jest odkrztuszanie plwociny. Kaszel mokry równie często dotyka dzieci, jak i dorosłych, dlatego warto poznać kilka podstawowych informacji na jego temat. Dowiedz się, skąd się bierze, jak go rozpoznać i kiedy powinien stać się powodem wizyty u lekarza.

Kaszel to podstawowy sposób oczyszczania dróg oddechowych, z wszystkiego, co nie powinno się w nich znajdować. W przypadku kaszlu produktywnego usuwany jest nadmiar wydzieliny wraz z drobnoustrojami, które wywołały chorobę. Jest to zatem reakcja odruchowa organizmu, która spełnia kluczową funkcję ochronną.

Spis treści:

Kaszel mokry – charakterystyka

Mokry kaszel pojawia się na skutek podrażnienia zakończeń nerwowych, znajdujących się w błonie śluzowej górnych dróg oddechowych. Towarzyszy mu odkrztuszanie wydzieliny. W ten sposób oczyszczają się drogi oddechowe np. w przebiegu infekcji układu oddechowego, gdy oskrzela produkują zdecydowanie więcej wydzieliny niż zazwyczaj.

Zalegająca w drogach oddechowych wydzielina musi być stale usuwana, gdyż jest doskonałą pożywką dla bakterii i prowadziłaby do ich niekontrolowanego namnażania. Dodatkowo mogłaby przyczynić się do zablokowania oskrzeli i uniemożliwienia prawidłowego wentylowania pęcherzyków płucnych.

Rodzaje kaszlu mokrego

  • kaszel ostry – trwa do 3 tygodni,
  • kaszel podostry lub przedłużający się – trwa od 3 do 8 tygodni,
  • kaszel przewlekły – trwa powyżej 6 tygodni.

Czym się różni kaszel mokry od kaszlu suchego?

Rozróżnienie, czy mamy do czynienia z kaszlem suchym, czy kaszlem mokrym ma istotne znaczenie w kontekście leczenia. Pierwszy wymaga przyjmowania leków przeciwkaszlowych lub antyalergicznych, z kolei drugi leków wykrztuśnych takich jak kapsułki czy syrop na kaszel mokry, a niekiedy antybiotyków. Jak więc odróżnić kaszel mokry od suchego?

Mokry kaszel jest przede wszystkim dużo głębszy niż suchy. W odróżnieniu od suchego nie jest gwałtowny – można powiedzieć, że chory sam decyduje o tym, kiedy kaszle. Podczas kasłania pojawia się gęsta i lepka, biała lub żółtawa wydzielina, której nie ma przy kaszlu suchym.

Warto też wspomnieć, że mokry kaszel zwykle nasila się w godzinach porannych. Powodem tego jest gromadzenie się w nocy w drogach oddechowych dużej ilości wydzieliny.

Przyczyny mokrego kaszlu

Kaszel mokry może mieć różnorakie podłoże. We wskazaniu dokładnej przyczyny jego wystąpienia pomaga określenie wyglądu plwociny. Szczególną czujność powinno się zachować w momencie, gdy w plwocinie pojawi się krew. Wtedy należy niezwłocznie skonsultować się lekarzem. Krew obecna w plwocinie może świadczyć o chorobach takich jak nowotwór płuc, gruźlica, zapalenie oskrzeli czy bakteryjne zapalenie płuc. Czasami towarzyszy urazom płuc lub niewydolności lewokomorowej.

Krwioplucie pojawia się jednak jedynie w skrajnych przypadkach. Zwykle odpluwana podczas kaszlu plwocina ma charakter ropny lub śluzowy. Bezpośrednią przyczyną wystąpienia mokrego kaszlu mogą stać się choroby takie jak:

  • infekcje bakteryjne dróg oddechowych (zapalenie zatok, ropne zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc);
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc;
  • alergia;
  • rozstrzenie oskrzeli;
  • mukowiscydoza.

Na uporczywy przewlekły mokry kaszel u dorosłych mogą uskarżać się osoby z ostrym zapaleniem płuc lub oskrzeli w końcowym stadium choroby. Czasem występuje on także po wchłonięciu ciała obcego.

Objawy mokrego kaszlu

Kluczowy w ocenie przyczyny kaszlu mokrego jest kolor wydzieliny. Oto kilka przykładów rodzajów plwociny wraz ze wskazaniem czynnika, który ją wywołał:

  • żółta lub zielona wydzielina ropna – zazwyczaj wskazuje na infekcję o podłożu bakteryjnym;
  • przezroczysta wydzielina – pojawia się w przebiegu infekcji wirusowych, jednak gdy plwocina jest dodatkowo gęsta, może to wskazywać na astmę;
  • gęsta wydzielina w dużych ilościach – obserwowana u cierpiących na przewlekłe zapalenie oskrzeli i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc;
  • plwocina z krwią – towarzyszy chorobom takim jak rak płuc, zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli czy bakteryjne zapalenie płuc.

Co na kaszel mokry? Leczenie mokrego kaszlu

Na początku należy zdać sobie sprawę, że mokry kaszel jest pozytywnym objawem, jako że usuwa nagromadzoną w drogach oddechowych wydzielinę, dlatego nie należy go w żaden sposób hamować. Często jednak mokry kaszel w nocy zaburza sen, dlatego w jego przebiegu można wdrożyć domowe sposoby, które ułatwią odkrztuszanie.

Podczas choroby należy pamiętać o prawidłowym nawodnieniu organizmu, które przyczynia się do rozrzedzenia wydzieliny, ułatwiając jej odkrztuszanie. Pomóc również mogą inhalacje solą fizjologiczną, gdyż ułatwiają one oczyszczanie dróg oddechowych. Warto również pamiętać o oklepywaniu, które wspomaga odkrztuszanie i podczas leżenia przyjmowaniu pozycji sprzyjającej usuwaniu wydzieliny.

Powinno się również sięgnąć po lek na kaszel mokry o wykrztuśnym działaniu. Preparaty tego typu można dostać w każdej aptece bez recepty. Można zapytać o radę farmaceutę, który poleci skuteczny syrop na mokry kaszel upłynniający wydzielinę, co pozwali łatwiej wydalać ją z kaszlem. Alternatywnie kupić można kapsułki lub tabletki na kaszel mokry, które mają takie samo działanie jak syrop ale większą wygodę stosowania – np. kapsułki Deflegmin należy stosować tylko 1 raz dziennie.

Który sposób na mokry kaszel jest najlepszy? Trudno powiedzieć, dla najlepszych rezultatów warto stosować wszystkie wymienione metody jednocześnie.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Bezpośrednim wskazaniem do umówienia wizyty u lekarza jest kaszel przewlekły, czyli taki, który trwa dłużej niż 8 tygodni. Biorąc pod uwagę, że większość chorób powodujących mokry kaszel dotyczy układu oddechowego, swoje kroki powinniśmy skierować do pulmonologa – lekarza zajmującego się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu oddechowego.

 

Bibliografia:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/wywiady/70472,kiedy-kaszel-jest-objawem-choroby
  2. https://www.doz.pl/czytelnia/a15160-Mokry_kaszel_u_dziecka__przyczyny_objawy_leczenie_i_domowe_sposoby
  3. https://www.mp.pl/interna/table/B16.1.16-1

Autor: Redakcja