Kaszel w nocy – przyczyny, sposoby leczenia

Kaszel w nocy - przyczyny, sposoby leczenia

Uporczywy kaszel potrafi zaburzyć sen, zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Objaw ten potrafi być bardzo męczący, a jego przyczyny mogą mieć różnorakie podłoże. Jedno jest pewne – mokrego kaszlu nie powinno się hamować, za to suchy jak najbardziej można. Sprawdź, co zrobić, aby skutecznie złagodzić nocne napady kaszlu. 

Niektórzy postrzegają mokry kaszel jako negatywny objaw, a wbrew pozorom jest on dobry dla naszego organizmu, gdyż ułatwia usuwanie zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny. Inaczej sprawa wygląda w przypadku kaszlu suchego, który może wskazywać na wiele różnych, często groźnych schorzeń. Kaszel w nocyrzeczywiście może mocno dać się we znaki, dlatego nie powinno się go lekceważyć. W dalszej części artykułu znajdziesz metody walki z kaszlem zarówno suchym, jak i mokrym, które pozwolą szybciej uporać się z dolegliwością. 

Skąd się bierze kaszel? 

Kaszel jest odruchem obronnym organizmu, umożliwiającym oczyszczenie dróg oddechowych ze znajdującej się w nich wydzieliny albo np. zalęgającego w nich ciała obcego. Powstaje w wyniku podrażnienia receptorów czuciowych czynnikami różnego pochodzenia, np. mechanicznymi czy chemicznymi. Jeśli kaszlemy, to znak, że nasz organizm walczy, by samodzielnie uporać się z atakującym go wrogiem. 

Kaszel – rodzaje 

Ze względu na czas trwania wyróżniamy 3 rodzaje kaszlu: 

  • kaszel ostry – trwa do 3 tygodni, 
  • kaszel podostry – trwa 3-8 tygodni, 
  • kaszel przewlekły – trwa powyżej 8 tygodni. 

W przypadku dwóch pierwszych typów najczęściej nie ma powodu do niepokoju. Twoją czujność powinien za to wzbudzić kaszel, który utrzymuje się ponad 8 tygodni, wdrożone leczenie nie przynosi żadnych rezultatów, a stan zdrowia z biegiem czasu coraz bardziej się pogarsza. 

Kaszel mokry a suchy – co warto wiedzieć? 

Czym cechuje się mokry kaszel i jak odróżnić go od suchego? Typowym objawem, który od razu jednoznacznie pozwala rozpoznać mokry kaszel, jest odrywająca się wydzielina. Przy kaszlu suchym jej nie ma. Oskrzela produkują zwiększone ilości wydzieliny w przebiegu różnych infekcji układu oddechowego. 

Na początku zostało wspomniane, że mokry kaszel w nocy jest wbrew powszechnemu przekonaniu pozytywnym objawem, teraz wyjaśnimy dlaczego. Mówiąc w skrócie, w przypadku, gdyby wydzielina nie została usunięta z dróg oddechowych, stałaby się pożywką dla bakterii. Ponadto mogłaby całkowicie zablokować oskrzela, co uniemożliwiłoby prawidłową wentylację pęcherzyków płucnych, a proces ten jest niezbędny do dostarczenia organizmowi tlenu i usunięcia dwutlenku węgla. 

Suchy kaszel z kolei często towarzyszy infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych w początkowej jej fazie. Choć wirusy nie powodują powstania ropnej wydzieliny w drogach oddechowych, to prowadzą do uszkodzenia nabłonka oskrzeli, na którym się namnażają. Wszelkie bodźce drażnią naruszony nabłonek, co powoduje niekontrolowane napady suchego kaszlu. 

Przyczyny kaszlu w nocy 

Kaszel w nocy może wynikać z różnych przyczyn. Nie sposób wymienić teraz wszystkich powodów, jakie mogłyby go wywołać. Zawsze po dokładną diagnozę należy udać się do lekarza. Przedstawiamy kilka przykładowych schorzeń, którym towarzyszy kaszel. 

  • duszący kaszel, podobnym do szczekania psa, tzw. kaszel szczekający, pojawia się przy zapaleniu krtani, czyli górnej części tchawicy, gdzie znajdują się struny głosowe; 
  • drapiący i uporczywy może być objawem zapalenia tchawicy, krtani lub oskrzeli; 
  • drażliwy kaszel, który zapiera dech w piersiach lub jest spazmatyczny, najczęściej towarzyszy alergiom, 
  • kaszel w nocy występujący w postaci spazmatycznych ataków, w których przebiegu nienaturalnie zasysa się powietrze celem złapania oddechu, jest charakterystyczny dla ostrej choroby zakaźnej układu oddechowego krztuśca, tj. zakażenia wywołanego przez bakterie Gram – ujemną Bordetella pertussis. 

Jak walczyć z kaszlem domowymi sposobami? 

Postępowanie w przypadku kaszlu w dużej mierze zależy od tego, z jakim jego rodzajem mamy do czynienia i co go wywołało. Jeśli bezpośrednią przyczyną jest infekcja, przede wszystkim trzeba pamiętać o odpowiednim nawodnieniu. W przebiegu choroby należy dostarczać organizmowi zwiększone ilości płynów – od 2 do 3 litrów. Ponadto warto zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w pomieszczeniach, w których spędza się najwięcej czasu, przede wszystkim w sypialni, mając na uwadze, że doskwiera nam męczący kaszel w nocy. 

Zarówno nawadnianie organizmu, jak i nawilżanie powietrza w pomieszczeniu ułatwia także przekształcanie suchego kaszlu w mokry, a w przypadku infekcji ma to bardzo duże znaczenie, gdyż skraca czas potrzebny do wyzdrowienia. Z tego samego powodu warto robić inhalacje parowe. Można je wykonywać wyłącznie z wykorzystaniem soli fizjologicznej lub sporządzić roztwór z dodatkiem aromatycznego olejku. Przy kaszlu mokrym dobrze sprawdza się także smarowanie pleców i klatki piersiowej maścią o rozgrzewającym działaniu, połączone z oklepywaniem. 

Leki na kaszel – jak działają? 

Czy to przy kaszlu mokrym, czy suchym, można również sięgnąć po dostępne bez recepty leki w postaci syropu lub tabletek. Trzeba jednak pamiętać, że istnieje zasadnicza różnica pomiędzy leczeniem objawów a leczeniem choroby. Preparaty na kaszel rzeczywiście przynoszą swego rodzaju ulgę i skracają czas trwania dolegliwości, jednak nie są w stanie zadziałać na źródło, które go wywołało.  

Oba rodzaje kaszlu wymagają zupełnie innego podejścia. W przypadku kaszlu suchego chodzi przede wszystkim o to, by go skutecznie stłumić, za to przy kaszlu mokrym wprost przeciwnie – umożliwić swobodne odkrztuszanie i pozbycie się zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny. Dlatego lek przeciwkaszlowy na noc musi mieć działanie adekwatne do rodzaju kaszlu. 

 

 

Źródła: 

  1. Undrunas, K. Kuziemski, Uporczywy kaszel—trudności diagnostyczno-terapeutyczne w codziennej praktyce lekarskiej, Forum Medycyny Rodzinnej, 2017. tom 11, nr 4, 149-155 . 
  2. Witryna: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/70135,kaszel, (dostęp 2021.02.23).   

Autor: Redakcja