Choroby płuc – kiedy kaszel może być powodem do niepokoju?

Choroby płuc - kiedy kaszel może być powodem do niepokoju?

Męczący kaszel, choć wcale nie musi, to niestety może wskazywać na problem z płucami. Pod pojęciem choroby płuc kryje się wiele schorzeń o różnej etiologii, przebiegu i rokowaniu. Do najczęściej występujących należy m.in. przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma, mukowiscydoza czy gruźlica, ale też nowotwory płuc. Sprawdź, jakie jeszcze jednostki chorobowe kryją się pod ogólnym pojęciem chorób płuc i czym się objawiają.

Pulmonolodzy alarmują, że z roku na rok rośnie zachorowalność na choroby płuc. Przyczyny ich rozwoju są różne, jako czynnik sprawczy najczęściej podaje się m.in. wpływ środowiska, nieodpowiedni styl życia czy uwarunkowanie genetyczne. O ile na ten ostatni nie mamy wpływu, o tyle na dwa pierwsze już tak. Dlatego oprócz krótkiego opisu najczęściej występujących w społeczeństwie chorób płuc na końcu artykułu znajdziesz jeszcze kilka rad i wskazówek, jak im skutecznie zapobiegać.

Spis treści:

Choroby płuc – jakie są?

Objawem wspólnym dla wszystkich niżej opisanych chorób jest kaszel. Przewlekły, męczący kaszel, który mocno daje się we znaki i negatywnie wpływa na całe życie. Łączy je również to, że każda z nich jest groźna i wszystkie należy leczyć, gdyż w przeciwnym razie może dojść do nasilenia objawów, a w skrajnych przypadkach nawet może wystąpić stan zagrożenia życia.

Astma

Co to jest astma? To przewlekła, nieuleczalna choroba zapalna atakująca drogi oddechowe, która prowadzi do ograniczenia ich wydolności w wyniku niekontrolowanych skurczów oskrzeli, a także gromadzenia się w nich gęstego śluzu.

Jako przyczynę astmy zazwyczaj wskazuje się nadmierną reakcję organizmu na alergeny, czyli substancje powszechnie występujące w środowisku. W jej przebiegu pojawia się szereg objawów, w tym przede wszystkim przewlekły kaszel, dokuczliwe uczucie duszności, silny ucisk w klatce piersiowej i charakterystyczny dla astmy świszczący oddech.

Obturacyjna choroba płuc

Jest to schorzenie płuc o przewlekłym charakterze. W organizmie osoby na nią cierpiącej dochodzi do zwężenia dróg oddechowych, co wyraźnie utrudnia zarówno nabieranie, jak i wydychanie powietrza z płuc. W praktyce chorzy bardziej jednak uskarżają się na trudności z wykonaniem wdechu.

Dodatkowo wymieniają szereg innych objawów, w tym duszący kaszel, ucisk w klatce piersiowej, odkrztuszanie plwociny czy świszczący oddech. W początkowym etapie rozwoju choroby objawy mogą nie być w ogóle zauważalne, a jako powód ewentualnych duszności po wysiłku fizycznym czy kaszlu zmagający się z POChP (przewlekłą obturacyjną chorobą płuc) wskazują słabą kondycję.

Mukowiscydoza

Statystyki pokazują, że mukowiscydoza to jedna z najczęstszych chorób genetycznych dotykających człowieka. Na skutek mutacji w genie odpowiedzialnym za syntezę białka CFTR w organizmie chorego gruczoły produkują i wydzielają nadmierne ilości nieprawidłowego, gęstego i lepkiego śluzu, który zalega w układzie oddechowym, pokarmowym i rozrodczym.

Choć mukowiscydoza dotyka różnych narządów, to przyjęło się, że jest to choroba płuc, gdyż ze wszystkich układów to właśnie oddechowy jest najczęściej i najdotkliwiej uszkadzanym układem. Powodem do niepokoju w tym przypadku jest uporczywy napadowy kaszel, który występuje już u niemowląt. Chorzy na mukowiscydozę szybko się męczą, cierpią na duszności, a ponadto często upośledzona jest u nich drożność nosa.

Gruźlica

To bakteryjna choroba zakaźna, do której rozwoju dochodzi w wyniku zakażenia prątkami gruźlicy. Źródłem zakażenia jest zazwyczaj chory na gruźlicę, aktywnie wydalający prątki człowiek. Prątki te wydostają się z jego organizmu wraz z wydzielinami z dróg oddechowych. Do zakażenia dochodzi zatem drogą kropelkową.

Najczęstszą postacią choroby jest gruźlica płuc, której najbardziej typowym objawem jest utrzymujący się długo kaszel. Na początku kaszel ten jest suchy, a z biegiem czasu zamienia się w mokry. Dla gruźlicy charakterystyczne są także nawracające stany podgorączkowe, nocne poty, krwioplucie i duszności.

Nowotwory płuc

Rak płuc uznawany jest za jeden z najgorzej rokujących nowotworów złośliwych. Niebagatelne znaczenie mają tutaj możliwe przyczyny jego wystąpienia, wśród których występuje palenie tytoniu czy narażenie na działanie toksycznych substancji. Co prawda istnieje możliwość zachorowania na nowotwór płuc przez osobę niepalącą lub nie mającą kontaktu z toksycznymi substancjami, jednak sytuacja ta dotyczy średnio co dziesiątego chorego.

Rozpoznanie raka płuc w początkowej fazie jest bardzo trudne, gdyż zwykle nie powoduje wtedy żadnych dolegliwości. Dopiero później pojawiają się objawy choroby płuc takie jak kaszel, odkrztuszanie krwistej wydzieliny, chrypka, duszności, problemy z przełykaniem czy dotkliwy ból w klatce piersiowej.

Przewlekła choroba płuc – jak jej uniknąć? Profilaktyka chorób płuc

Tak jak zostało wspomniane na początku, choć nie wszystkich, to wielu chorób płuc da się uniknąć. W zapobieganiu przewlekłym chorobom płuc najważniejsze jest, aby ograniczyć kontakt z substancjami toksycznymi, takimi jak dym tytoniowy, pyły węglowe czy pyły krzemionkowe. Dlatego palacze, chcąc uniknąć problemów z płucami, powinni rzucić palenie.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że na zachorowanie narażeni są także palacze bierni, wdychanie dymu produkowanego przez papieros palony przez inną osobę również szkodzi, dlatego należy tego unikać.

Co jeszcze można zrobić, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na choroby płuc? Starać się chronić przed zakażeniami dróg oddechowych. W sezonie infekcji powinno się unikać przebywania w dużych skupiskach ludzi. Warto też przed każdorazowym wyjściem z domu, w szczególności w okresie jesienno-zimowym, sprawdzać stopień zanieczyszczenia powietrza i w dni, gdy jest on wysoki, do minimum ograniczyć przebywanie na zewnątrz.

 

Bibliografia:

  1. Górecka, E. Jassem, W. Pierzchała i in., Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące rozpoznawania i leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), Pneumonol. Alergol. Pol. 2012, s. 220-254.
  2. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych, Farm Pol, 2009, s. 793-803.
  3. https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-ukladu-oddechowego-i-alergie,choroba-pluc,artykul,1656584.html#choroba-pluc-zapobieganie (2021.03.24)

Autor: Redakcja